Năm 2025 là năm then chốt để nền kinh tế Trung Quốc tiến tới chuyển đổi và phát triển, đồng thời cũng là năm lập kế hoạch cho Kế hoạch 5 năm lần thứ 15. Trong bối cảnh cơ cấu kinh tế toàn cầu hiện nay có sự điều chỉnh và thay đổi sâu sắc, thị trường ngoại thương của ngành chiếu sáng cũng đang đứng trước những cơ hội mới. Bài viết này tóm tắt đặc điểm xuất khẩu ngành chiếu sáng của nước ta năm 2024, kết hợp tình hình ngoại thương hiện nay và dự đoán ngắn gọn xu hướng phát triển ngoại thương của ngành chiếu sáng vào năm 2025, cung cấp tài liệu tham khảo, tham khảo cho việc xây dựng thị trường ngoại thương cho các doanh nghiệp.
1. Đặc điểm xuất khẩu ngành chiếu sáng nước ta năm 2024 Trong năm qua, xuất khẩu ngành chiếu sáng duy trì được khả năng phục hồi nhất định, có thể tóm tắt ngắn gọn bằng ba từ: “ổn định, mới và suy giảm”.
(Tôi) Ổn định. Xuất khẩu đèn chiếu sáng của nước tôi nhìn chung ổn định, tỷ trọng xuất khẩu các sản phẩm chủ lực ổn định và thị trường xuất khẩu trọng điểm vẫn ổn định.
Năm 2024, xuất khẩu sản phẩm chiếu sáng của nước ta sẽ đạt 56,1 tỷ USD, giảm nhẹ 0,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng khối lượng xuất khẩu về cơ bản vẫn ở mức cao lịch sử, tổng khối lượng xuất khẩu sản phẩm cơ điện duy trì ở mức 3% trong 8 năm liên tiếp.
Trong đó, xuất khẩu sản phẩm chiếu sáng duy trì ổn định với kim ngạch xuất khẩu xấp xỉ 42,4 tỷ USD, chiếm 76% tổng sản lượng xuất khẩu của ngành chiếu sáng. Hoạt động xuất khẩu một số sản phẩm chiếu sáng đạt mức tăng trưởng, đóng vai trò hỗ trợ quan trọng trong việc ổn định thị trường xuất khẩu của ngành. Trong số đó, khối lượng xuất khẩu và giá trị xuất khẩu của thiết bị chiếu sáng cố định tăng lần lượt 9,8% và 0,8% so với cùng kỳ năm ngoái; khối lượng xuất khẩu và giá trị xuất khẩu của thiết bị chiếu sáng di động tăng lần lượt 17,7% và 2,2% so với cùng kỳ năm trước; khối lượng xuất khẩu và giá trị xuất khẩu của các loại đèn điện và thiết bị chiếu sáng khác được thiết kế chỉ sử dụng nguồn sáng đi-ốt phát quang (LED) tăng lần lượt 56,4% và 35% so với cùng kỳ năm ngoái.
Hai thị trường xuất khẩu lớn là châu Âu và Hoa Kỳ duy trì giá trị xuất khẩu ổn định khoảng 27,2 tỷ USD, tăng 0,2% so với cùng kỳ năm trước, tăng 0,5 điểm phần trăm so với 11 tháng trước đó và tỷ trọng trong tổng kim ngạch xuất khẩu vẫn ở mức 48%.
Từ góc độ một điểm đến xuất khẩu duy nhất, mười thị trường xuất khẩu sản phẩm chiếu sáng hàng đầu của nước tôi vào năm 2024 là: Hoa Kỳ, Đức, Malaysia, Vương quốc Anh, Singapore, Việt Nam, Nhật Bản, Hà Lan, Thái Lan và Ấn Độ, với tổng giá trị xuất khẩu ổn định khoảng 28 tỷ USD, tăng khoảng 3% so với cùng kỳ năm ngoái; chiếm khoảng 50% xuất khẩu đèn chiếu sáng của nước tôi, về cơ bản giống như năm trước.
(II) Mới Các sản phẩm xuất khẩu có thêm nhiều sản phẩm mới, các thị trường dọc theo Vành đai và Con đường đã trở thành điểm tăng trưởng mới và xuất khẩu mô-đun LED đã đạt đến một tầm cao mới.
Được thúc đẩy bởi các chính sách và thị trường, việc xuất khẩu đèn quang điện và chiếu sáng ô tô của đất nước tôi đã mở ra những cơ hội phát triển tốt mới. Vào năm 2024, xuất khẩu sản phẩm chiếu sáng quang điện của nước tôi sẽ đạt khoảng 1,8 tỷ đô la Mỹ, tăng 35% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 3% tổng kim ngạch xuất khẩu ngành chiếu sáng của nước tôi, tăng 1 điểm phần trăm so với năm 2023. Điều này không chỉ làm phong phú thêm nguồn cung sản phẩm chiếu sáng xanh toàn cầu mà còn góp phần vào nỗ lực của Trung Quốc nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và đạt được chuyển đổi xanh và ít carbon.
Sản phẩm chiếu sáng ô tô được thị trường toàn cầu đón nhận rộng rãi, với giá trị xuất khẩu khoảng 4,5 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái; chiếm 8% tổng kim ngạch xuất khẩu ngành chiếu sáng nước ta, tăng 1 điểm phần trăm so với năm 2023.
Năm 2024, giá trị sản phẩm chiếu sáng của nước tôi xuất khẩu sang các thị trường dọc theo "Vành đai và Con đường" sẽ vào khoảng 25,2 tỷ đô la Mỹ, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 45% tổng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm chiếu sáng của nước tôi, tăng 1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Mười thị trường hàng đầu dọc Vành đai và Con đường (không bao gồm các nước châu Âu) là Malaysia, Singapore, Việt Nam, Thái Lan, Ả Rập Saudi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Hàn Quốc, Philippines, Indonesia và Kazakhstan, với giá trị xuất khẩu là 12,7 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái; chiếm khoảng 50% thị trường dọc theo Vành đai và Con đường, tăng 3 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.
Với việc đẩy nhanh việc loại bỏ các sản phẩm nguồn sáng điện truyền thống, nhu cầu thị trường nước ngoài đối với các sản phẩm mô-đun LED của nước tôi đã tăng vọt, với xuất khẩu hàng năm khoảng 5,9 tỷ chiếc, tăng khoảng 488% so với cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu sang các quốc gia hoặc khu vực như Ấn Độ, Ai Cập và Việt Nam chiếm khoảng 61% tổng xuất khẩu sản phẩm mô-đun LED, tăng 11 điểm phần trăm so với năm 2023. Các quốc gia hoặc khu vực này cũng là đối thủ tiềm năng của nước tôi ở thị trường nước ngoài. Trong số đó, số lượng mô-đun LED xuất khẩu sang Ấn Độ là lớn nhất, khoảng 1,3 tỷ chiếc cho cả năm, tăng 736% so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ tăng trưởng nhập khẩu mặt hàng này ở một số khu vực và một số nơi đã vượt quá 1.600%. Xuất khẩu mô-đun LED của nước tôi đạt khoảng 480 triệu USD, tăng 69% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị xuất khẩu lớn nhất sang Hoa Kỳ là khoảng 70 triệu USD, tăng 84% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự tăng trưởng nhanh chóng của xuất khẩu sản phẩm này phản ánh tình trạng gia công một số mắt xích trong chuỗi công nghiệp chiếu sáng của nước ta hiện nay từ một khía cạnh.
(III) Từ chối. Giá xuất khẩu trung bình của sản phẩm tiếp tục giảm và xuất khẩu các sản phẩm nguồn sáng điện tiếp tục giảm.
Năm 2024, trong số các sản phẩm chiếu sáng có 59 mã số thuế, giá xuất khẩu bình quân của khoảng 83% số sản phẩm đã giảm ở các mức độ khác nhau, dao động từ 1% đến 93%. Giá trị xuất khẩu các sản phẩm này chiếm khoảng 99% tổng giá trị xuất khẩu sản phẩm chiếu sáng của nước ta. Trong số đó, giá xuất khẩu trung bình của các sản phẩm chiếu sáng chủ yếu như đèn cố định và đèn xách tay đã giảm từ 5%-17%. Tổng giá xuất khẩu trung bình của nguồn đèn điện LED (bóng đèn LED, đèn tuýp LED, mô-đun LED) đã giảm 49%. Lấy bóng đèn đi-ốt phát quang (LED) (85395210) làm ví dụ, giá xuất khẩu trung bình của sản phẩm này giảm 22% so với cùng kỳ năm 2024 và đơn giá xuất khẩu tại các thị trường xuất khẩu lớn như Châu Âu và Hoa Kỳ giảm 10%-30%.
Năm ngoái, khối lượng xuất khẩu các nguồn sáng điện truyền thống như nguồn sáng bức xạ nhiệt và nguồn sáng phóng điện khí giảm 16% so với cùng kỳ năm trước, chiếm khoảng 10% tổng khối lượng xuất khẩu nguồn sáng điện cho chiếu sáng thông thường, giảm 9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Về giá trị xuất khẩu, từ tháng 1 đến tháng 12, giá trị xuất khẩu sản phẩm nguồn đèn điện của nước tôi đạt khoảng 6,3 tỷ USD, giảm 8,5% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 11% tổng kim ngạch xuất khẩu ngành chiếu sáng của nước tôi và giảm 1 điểm phần trăm kể từ năm 2023.
2. Tình hình ngoại thương hiện nay Hiện nay, đà phục hồi kinh tế toàn cầu còn yếu, nhu cầu thị trường ì ạch, chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng, việc tái thiết chuỗi cung ứng quốc tế và chi phí nguyên vật liệu tăng cao đã gây ra nhiều thách thức hơn cho việc xuất khẩu ngoại thương của nước ta. (I) Môi trường ngoại thương ngày càng biến động
Sau khi nhậm chức, chính phủ mới của Hoa Kỳ đã tuân thủ nguyên tắc nước Mỹ trên hết và liên tục mang đến những bất ổn mới cho thế giới thông qua các hạn chế thương mại như tăng thuế, điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp, làm gián đoạn hơn nữa mô hình thương mại toàn cầu và gia tăng xung đột thương mại giữa các khu vực trên thế giới. Vào ngày 1 tháng 2 năm 2025, chính phủ Hoa Kỳ tuyên bố sẽ áp dụng mức thuế 10% đối với tất cả hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Hoa Kỳ vì lý do fentanyl và các vấn đề khác, và sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 4 tháng 2. Các mức thuế bổ sung do Hoa Kỳ áp đặt lần này liên quan đến tất cả 59 mã số thuế đối với sản phẩm chiếu sáng ở nước tôi và thuế suất sau khi tăng sẽ dao động từ 12% đến 47,5%. Kể từ khi bắt đầu tranh chấp thương mại Trung-Mỹ vào năm 2018, xuất khẩu sản phẩm chiếu sáng của Trung Quốc sang Hoa Kỳ đã biến động. Năm 2019, xuất khẩu sản phẩm chiếu sáng của nước tôi sang Mỹ giảm khoảng 13%. Sau một thời gian ngắn phục hồi trong đại dịch COVID-19 vào năm 2020 và 2021, nó bắt đầu giảm trở lại vào năm 2022 và mức giảm tiếp tục mở rộng đến 16% vào năm 2023. Mặc dù mức giảm chậm lại còn 1% vào năm 2024, động thái tăng thêm thuế quan của Mỹ một lần nữa làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và sự ổn định cung cầu thị trường.
(II) Tăng cường hỗ trợ ngoại thương
Để ứng phó với những thay đổi của môi trường bên ngoài, kể từ tháng 9 năm 2024, nhiều cơ quan của Chính phủ Trung Quốc đã liên tiếp đưa ra gói chính sách gia tăng nhằm nâng cao niềm tin của các thực thể thị trường và tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định và phục hồi của nền kinh tế. Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương tổ chức vào tháng 12 năm ngoái đã có những thỏa thuận rõ ràng về “mở rộng mở cửa cấp cao, ổn định ngoại thương và ổn định đầu tư nước ngoài”. Các chính sách liên quan tiếp theo nhằm ổn định ngoại thương và thúc đẩy tăng trưởng sẽ hỗ trợ mạnh mẽ cho sự phát triển chất lượng cao của ngoại thương nước tôi. Gần đây, Hội đồng Nhà nước đã tổ chức một cuộc họp thường trực của Hội đồng Nhà nước để nghiên cứu công tác thúc đẩy tiêu dùng; Bộ Thương mại đã tổ chức hội nghị công tác ngoại thương quốc gia để nhấn mạnh rằng chúng ta phải củng cố niềm tin, tuân thủ cách tiếp cận hướng đến mục tiêu và định hướng vấn đề, hiểu rõ sự phức tạp và mức độ nghiêm trọng của tình hình ngoại thương và nỗ lực hết sức để ổn định tăng trưởng ngoại thương. Chúng ta phải mở rộng các hình thức thương mại mới như thương mại điện tử xuyên biên giới để giúp doanh nghiệp mở rộng ra thị trường quốc tế. Cục Thuế Nhà nước mới đây cũng đã ban hành "Thông báo hỗ trợ phát triển hoàn thuế xuất khẩu (miễn) cho kho thương mại điện tử xuyên biên giới xuất khẩu ra nước ngoài", làm rõ các vấn đề liên quan đến hoàn thuế xuất khẩu (miễn) cho người nộp thuế xuất khẩu hàng hóa theo hình thức xuất kho ra nước ngoài (mã phương pháp giám sát hải quan mã "9810"), đồng thời phát huy vai trò tích cực của việc hoàn thuế xuất khẩu trong việc hỗ trợ phát triển kho thương mại điện tử xuyên biên giới xuất khẩu ra nước ngoài (sau đây gọi là xuất khẩu ra nước ngoài). kho), đảm bảo cho sự phát triển của ngành trong năm nay. Từ góc độ chính sách tiền tệ, với giọng điệu “nới lỏng vừa phải”, dự kiến ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục thực hiện cắt giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc và cắt giảm lãi suất trong năm 2025, duy trì thanh khoản hợp lý và hỗ trợ mạnh mẽ cho nền kinh tế thực. Việc đưa ra những chính sách thuận lợi này cũng mang lại sự hỗ trợ chính sách tốt cho sự phát triển ổn định của ngành chiếu sáng nước ta.
3. Triển vọng xuất khẩu ngành chiếu sáng năm 2025
Năm 2025, xuất khẩu ngành chiếu sáng của nước ta cũng sẽ phải đối mặt với một thử thách lớn. Tuy có nhiều yếu tố bất lợi nhưng trong khủng hoảng vẫn có cơ hội. Dự kiến, thị trường ngoại thương ngành chiếu sáng nước ta vẫn sẽ chịu áp lực vào năm 2025, nhưng tình hình chung sẽ vẫn ổn định.
(I) Cộng đồng quốc tế gửi tín hiệu tích cực
Tổ chức Thương mại Thế giới (WHO) kỳ vọng thương mại toàn cầu sẽ mở rộng vừa phải và khối lượng thương mại hàng hóa trên thế giới sẽ tăng 3,0% vào năm 2025 và lạm phát có thể giảm. Báo cáo mùa thu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự đoán tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ là 3,2% vào năm 2025. Từ góc độ vĩ mô, các yếu tố như sự phục hồi của nền kinh tế quốc tế, chuyển giao thương mại và chu kỳ đi lên của ngành sản xuất toàn cầu có thể giảm bớt tác động của xung đột thương mại ở một mức độ nhất định.
(II) Doanh nghiệp tích cực cạnh tranh để có khởi đầu thuận lợi
Theo khảo sát của hiệp hội chúng tôi, sau kỳ nghỉ Tết, các doanh nghiệp trong ngành lần lượt nối lại sản xuất, hầu hết các doanh nghiệp xuất khẩu lớn và vừa cho biết, tình hình đơn hàng cơ bản vẫn ổn định so với cùng kỳ năm ngoái. Để tránh tác động từ việc Mỹ tăng thuế, các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại một số cụm công nghiệp cũng chứng kiến mức tăng trưởng đơn hàng xuất khẩu đạt đỉnh điểm trước Tết Nguyên đán. Một số công ty ở cấp trung và cấp cao của chuỗi ngành, chẳng hạn như bao bì chip, cũng gặp phải tình trạng tồn đọng đơn hàng trước và sau Tết. Các công ty đang tích cực nối lại hoạt động sản xuất để cạnh tranh cho một khởi đầu tốt đẹp.
(III) Mở rộng các ý tưởng mới để phát triển ở nước ngoài
Kể từ năm ngoái, việc ra nước ngoài đã trở thành lựa chọn quan trọng để nhiều công ty phát triển ổn định. Ngoài việc đơn giản là chuyển năng lực sản xuất ra nước ngoài để tránh thuế quan, nhiều công ty đã ra nước ngoài dưới nhiều hình thức khác nhau để mở rộng phát triển mới ở nước ngoài nhằm mục đích đến gần hơn với nhóm người tiêu dùng, thu hút nhân tài cao cấp một cách thuận tiện hơn và xây dựng hình ảnh thương hiệu mạnh mẽ hơn. Đánh giá từ sự phát triển ở nước ngoài của các ngành công nghiệp anh em như thiết bị gia dụng vào năm 2024, nhu cầu về các sản phẩm cơ điện của nước tôi tại các thị trường mới nổi như Đông Nam Á, Châu Phi và Trung Đông vẫn còn rất lớn, đồng thời hiệu quả chi phí cao và các dịch vụ liên quan của sản phẩm nước tôi đã được thị trường địa phương ưa chuộng. Vì vậy, việc đào sâu tìm hiểu nhu cầu của thị trường địa phương sẽ tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành chiếu sáng nước ta và ngoại thương. Các công ty tham gia vào các lĩnh vực liên quan như thiết kế chiếu sáng và xây dựng kỹ thuật cũng cần tích cực tìm kiếm sự tăng trưởng ở thị trường nước ngoài, điều này đã trở thành một hướng đi mới để ngành chiếu sáng mở rộng phát triển ra nước ngoài.
Đối mặt với môi trường bên ngoài phức tạp, các công ty ngoại thương chiếu sáng của nước ta cần phát huy tối đa lợi thế của mình, tích cực điều chỉnh chiến lược và đạt được sự phát triển ổn định. Một mặt, chúng ta nên lấy đổi mới khoa học và công nghệ làm kim chỉ nam, tích cực phát triển các sản phẩm mới xung quanh các phân khúc chiếu sáng phổ biến như đường giao thông, cảnh quan, lượng carbon thấp và nông nghiệp, nâng cao trình độ sản phẩm cao cấp, xanh và thông minh, liên tục cải thiện nội dung kỹ thuật và giá trị gia tăng của sản phẩm, rèn luyện kỹ năng nội bộ và tạo ra các sản phẩm và thương hiệu có khả năng cạnh tranh cốt lõi để đối phó với các thách thức khác nhau do chủ nghĩa bảo hộ thương mại mang lại. Mặt khác, chúng ta nên chú trọng tối ưu hóa quản lý chuỗi cung ứng, tích cực tìm hiểu các thị trường mới nổi, giảm sự phụ thuộc vào một thị trường và nhà cung cấp duy nhất, đồng thời phân tán rủi ro thị trường; củng cố thị trường truyền thống, thiết lập mối quan hệ hợp tác lâu dài và ổn định, đồng thời cùng giải quyết các vấn đề bất ổn khác nhau trong chuỗi cung ứng để đảm bảo sự ổn định và thông suốt của chuỗi cung ứng. Ngoài ra, ngoài xuất khẩu sản phẩm, các doanh nghiệp ngoại thương của nước tôi cũng cần bám sát tốc độ đầu tư và xây dựng trong nước ra nước ngoài, tích cực tham gia xây dựng các dự án kỹ thuật chiếu sáng ở các thị trường mới nổi như các nước thuộc Vành đai và Con đường do các doanh nghiệp Trung Quốc dẫn đầu, đồng thời điều chỉnh phương thức xuất khẩu chiếu sáng của nước tôi, từ xuất khẩu một sản phẩm đơn lẻ trước đây sang xuất khẩu "sản phẩm + dịch vụ".
Hiệp hội Thiết bị chiếu sáng Trung Quốc cũng sẽ đóng vai trò tích cực bằng cách tổ chức cho các doanh nghiệp tham gia các triển lãm quốc tế như Hội chợ chiếu sáng Frankfurt, Hội chợ chiếu sáng Nga và Hội chợ chiếu sáng Hồng Kông, cũng như tổ chức các triển lãm quan trọng trong nước như Hội chợ chiếu sáng quốc tế Guzhen và Hội chợ chiếu sáng kỹ thuật và thương mại quốc tế Thượng Hải, đồng thời mời người mua nước ngoài tham gia, v.v., để duy trì sức sống của thị trường ngoại thương. Đồng thời, thông qua việc thiết lập các nền tảng hợp tác và trao đổi ngành như Hội nghị Công nghiệp Chiếu sáng Trung Quốc và Diễn đàn Chiếu sáng Đường bộ Trung Quốc, thúc đẩy các doanh nghiệp chất lượng cao và tăng cường xây dựng hệ thống chất lượng tiêu chuẩn công nghiệp, một loạt biện pháp sẽ được thực hiện để hướng dẫn ngành thực hành khái niệm phát triển mới, giúp các doanh nghiệp nắm bắt cơ hội điều chỉnh thị trường toàn cầu và tối ưu hóa và nâng cấp cơ cấu công nghiệp, nâng cao năng suất chất lượng mới trong ngành và thúc đẩy xây dựng mô hình phát triển tuần hoàn kép trong nước và quốc tế.
