Ở góc tây bắc của Trung Sơn, Quảng Đông, Guzhen, một thị trấn nhỏ phía nam chỉ có diện tích khoảng 50 km2, nắm giữ nhịp đập của ngành chiếu sáng toàn cầu.
Guzhen sản xuất các sản phẩm chiếu sáng chiếm 70% thị trường quốc gia và 50% thị trường toàn cầu, thu hút các thương nhân từ hàng trăm quốc gia và khu vực hàng năm. Hơn 45.000 doanh nghiệp chiếu sáng và hỗ trợ tập trung ở đây, tạo thành một cụm công nghiệp với giá trị sản lượng hàng năm vượt quá 100 tỷ nhân dân tệ.
Từ khởi đầu khiêm tốn là một "xưởng thủ công" mô phỏng đèn tường Hồng Kông đến một trung tâm công nghiệp đẳng cấp thế giới "mua bán toàn cầu", Guzhen đã soi sáng con đường nâng cấp Made in China chỉ bằng một chiếc đèn duy nhất.
01. Sự khởi đầu huy hoàng của một ngọn đèn
Năm 1981, Yuan Daguang, một cư dân Guzhen, đã mang về hai chiếc đèn tường từ Hồng Kông. Sử dụng dây điện, ống uốn cong và bóng đèn, ông đã "thủ công" chiếc đèn tự chế đầu tiên, thắp lên ngọn lửa cho ngành công nghiệp chiếu sáng của Guzhen.
Zhongshan Guzhen: Bí mật đằng sau chuỗi công nghiệp chiếu sáng trị giá hàng tỷ nhân dân tệ tạo nên ngành công nghiệp được xếp hạng hàng đầu toàn cầu
Làn sóng khởi nghiệp này, bắt nguồn từ cơ sở, nhanh chóng lan rộng như cháy rừng giữa làn gió xuân của cải cách và mở cửa: Đến năm 1986, Guzhen có 847 doanh nghiệp chiếu sáng tập thể và cá nhân quy mô lớn; đến năm 1997, sản phẩm chiếu sáng của Guzhen chiếm 46% thị trường toàn quốc; đến năm 1999, câu nói "Hãy nhìn vào Bắc Kinh và Thượng Hải để biết xu hướng chiếu sáng, và nhìn vào Guzhen để biết xu hướng chiếu sáng ở Bắc Kinh và Thượng Hải" đã trở nên phổ biến; và vào năm 2002, nó chính thức được trao danh hiệu "Thủ đô chiếu sáng của Trung Quốc". Những cư dân Guzhen ban đầu thể hiện đầy đủ “Bốn ngàn Thần khí”—đi hàng ngàn dặm, nói vô số từ, nghĩ ra vô số chiến lược và chịu đựng những khó khăn không kể xiết để tiến vào thị trường, tạo ra một cảnh quan thương mại độc đáo có đặc điểm là “mang đèn lồng đi khắp thế giới”. Hồi đó, các xưởng của Guzhen cuồn cuộn khói và mỗi hộ gia đình đều bám vào ánh đèn leng keng, tạo nên một con đường mới tươi sáng trong bối cảnh sản xuất của Châu thổ sông Châu Giang.
02. Bí mật sinh thái của cụm trăm tỷ nhân dân tệ
Ngày nay, Guzhen từ lâu đã từ bỏ mô hình phát triển rộng khắp "thắp sáng mọi ngôi làng".
Lấy Guzhen làm trung tâm, cụm công nghiệp bao gồm 11 thị trấn ở ba thành phố—Trung Sơn, Giang Môn và Phật Sơn—đã xây dựng chuỗi công nghiệp chiếu sáng hoàn chỉnh nhất thế giới.
Zhongshan Guzhen: Bí mật toàn cầu đằng sau chuỗi công nghiệp chiếu sáng trị giá hàng trăm tỷ nhân dân tệ
Guzhen tự hào có mật độ công nghiệp đáng kinh ngạc. Trong một khu vực chỉ rộng khoảng 50 km2, có hơn 45.000 công ty chiếu sáng và hỗ trợ tập trung. Từ đóng gói chip đến thiết kế chao đèn, tất cả các liên kết ngược dòng và xuôi dòng đều nằm trong khoảng cách có thể đi bộ, tạo điều kiện thuận lợi đáng kể cho việc trao đổi và hợp tác trong toàn ngành.
Kết quả là, các dịch vụ hỗ trợ của nó đã đạt được hiệu quả cao nhất— "bạn có thể hoàn thành toàn bộ quy trình mua sắm trong chuỗi cung ứng của mình chỉ bằng cách đi lên và xuống cầu thang tại thành phố cung cấp ánh sáng." Dịch vụ hỗ trợ tiện lợi này là kết quả nỗ lực tận tâm của 200.000 học viên. Lực lượng lao động đông đảo này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn rút ngắn đáng kể chu trình R&D cho các sản phẩm mới, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường của công ty.
Phố cổ Trung Sơn: Bí mật hàng đầu toàn cầu đằng sau chuỗi công nghiệp chiếu sáng trị giá hàng trăm tỷ nhân dân tệ
Mạng lưới thương mại của Guzhen trải rộng trên toàn cầu. Bốn triệu mét vuông trung tâm mua sắm chuyên dụng và nền tảng thương mại và triển lãm rộng 1,5 triệu mét vuông mang đến cơ hội rực rỡ cho các sản phẩm. Bằng cách phát triển một cách tỉ mỉ ma trận thương mại toàn chu kỳ bao gồm "Triển lãm chiếu sáng mùa xuân và mùa thu" và "Triển lãm ánh sáng mùa hè", Guzhen đã thiết lập thành công một nền tảng thương mại toàn diện, đa tầng, thu hút các thương nhân từ khắp nơi trên thế giới.
Phố cổ Trung Sơn: Bí mật hàng đầu toàn cầu đằng sau chuỗi công nghiệp chiếu sáng trị giá hàng trăm tỷ nhân dân tệ
Hệ sinh thái giống như "đội quân kiến" này đã biến Guzhen trở thành "siêu lò phản ứng" của ngành chiếu sáng toàn cầu. Tại Triển lãm Chiếu sáng Mùa xuân 2025, 3.500 công ty đã tham gia, với các hợp đồng một ngày vượt quá 3 tỷ nhân dân tệ. Các dự án tiên tiến như hệ thống điều khiển ánh sáng AI và sản xuất thông minh kinh tế ở độ cao thấp đã được triển khai, thể hiện sức hút từ tính của cụm.
03. Bước đột phá trong quá trình chuyển đổi
Đằng sau vinh quang hiện tại, Guzhen cũng từng phải đối mặt với những nỗi đau ngày càng lớn.
Một mặt, mối nguy hiểm tiềm ẩn của việc đào thải công nghiệp dần dần lộ rõ. Một số quy trình sản xuất đã chuyển đến Henglan, Jiangmen và các khu vực khác. Mặc dù hệ thống chiếu sáng truyền thống vẫn chiếm 70% thị phần nhưng tốc độ tăng trưởng sản lượng đèn LED đã bắt đầu giảm từ năm 2018, gây áp lực lên sự phát triển của ngành.
Hơn nữa, không nên đánh giá thấp nguy cơ bị khóa vào thị trường cấp thấp. Do sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường, giá trị sản lượng ngành LED của Zhongshan đã giảm 9,95% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm 2022. Tình hình tồi tệ này đã buộc ngành chiếu sáng Guzhen phải chuyển trọng tâm từ trang trí sang chiếu sáng.
Đối mặt với muôn vàn khó khăn, con đường đi đến bước đột phá của Guzhen được đặc trưng bởi sự kiên quyết hướng nội:
Đầu tiên, một cuộc cách mạng về bố trí không gian đã được phát động. Thông qua "cải cách công nghiệp", Guzhen đã phá bỏ hơn 1.000 mẫu đất khu công nghiệp kém hiệu quả chỉ trong ba năm. Đồng thời, có hơn 3.000 mu (khoảng 166 mẫu Anh) đất công nghiệp sẵn có để cung cấp và hơn một triệu mét vuông không gian nhà máy mới để thu hút các dự án chuỗi công nghiệp quan trọng như dải đèn Zhaochi COB và Quang điện tử NVC, tạo ra một khu công nghiệp quang điện tử thông minh và tiếp thêm sức sống mới cho phát triển công nghiệp.
Zhongshan Guzhen: Bí mật đằng sau chuỗi công nghiệp chiếu sáng nghìn tỷ nhân dân tệ trở thành cường quốc toàn cầu
Tiếp theo là bước nhảy vọt về đổi mới công nghệ. NVC Lighting, hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đã phát triển công nghệ ánh sáng phản xạ hoàn toàn, đạt được "độ chói bằng không". Năng lực sản xuất COB của Weilai Lighting đứng đầu trên toàn cầu. 126 doanh nghiệp công nghệ cao đang tích cực thúc đẩy phổ biến công tác kiểm tra chất lượng 5G+AI, cải thiện đáng kể chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất.
Zhongshan Guzhen: Bí mật đằng sau chuỗi công nghiệp chiếu sáng nghìn tỷ nhân dân tệ trở thành cường quốc toàn cầu
Cuối cùng là tái cơ cấu mô hình phát triển. Dangxiangtian Lighting đã thành lập một trung tâm trải nghiệm chiếu sáng thông minh ở Moscow và thông qua du lịch văn hóa và triển lãm ánh sáng, họ đang tích cực khám phá mô hình kinh tế mới về "ánh sáng + cảnh". Bằng cách chuyển từ "bán sản phẩm" sang "bán hiệu ứng ánh sáng", sự phát triển của ngành chiếu sáng Guzhen đã bước sang một hướng mới.
04.
Thám hiểm thương hiệu trên thị trường toàn cầu
Đằng sau vinh quang hiện tại, khi Guzhen Lighting được dán nhãn "Sản xuất tại Trung Quốc", một cuộc thám hiểm thương hiệu đầy cơ hội và thách thức đã lặng lẽ bắt đầu.
Trong hành trình hướng tới phân khúc cao cấp, thương hiệu NVC Plamd đã định vị chính xác, hướng tới các nước phát triển. Đèn gốm của hãng kết hợp khéo léo giữa nghề thủ công truyền thống với tính thẩm mỹ hiện đại, tạo nên thành công một sản phẩm cao cấp.
Giữa làn sóng số hóa, Guzhen Lighting đã tích cực đón nhận sự thay đổi. Tận dụng ba nền tảng phát trực tiếp thương mại điện tử lớn và tỷ lệ thâm nhập thương mại điện tử xuyên biên giới cao là 50%, nó đã đảm bảo được lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Sáng kiến "Thương mại điện tử xuyên biên giới + Vành đai công nghiệp" tạo điều kiện thuận lợi cho "Dự án hàng trăm triệu" và kết nối chặt chẽ với các nền tảng như Amazon và Xiyin, xây dựng kênh xuất khẩu kỹ thuật số rộng hơn để các sản phẩm chiếu sáng của Guzhen tiếp cận thế giới.
Zhongshan Guzhen: Bí mật đằng sau chuỗi công nghiệp chiếu sáng trị giá hàng trăm tỷ nhân dân tệ, một sản phẩm được xếp hạng hàng đầu toàn cầu
Trung tâm bảo trì nhanh quyền sở hữu trí tuệ chiếu sáng Trung Quốc (Trung Sơn) đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn và tiêu chuẩn hóa ngành, xử lý 7.000 bằng sáng chế hàng năm. Với sự bảo vệ sở hữu trí tuệ mạnh mẽ và hướng dẫn về tiêu chuẩn, nó đang thúc đẩy ngành từ "cạnh tranh chi phí" đơn giản sang "định giá dựa trên công nghệ".
Vào năm 2024, xuất khẩu ngoại thương của Guzhen sẽ vượt 10 tỷ nhân dân tệ, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu sản phẩm chiếu sáng sang Đông Nam Á sẽ tăng đáng kể, thể hiện sự chuyển mình từ “cơ sở OEM” thành “cường quốc thương hiệu”.
Ánh sáng của Guzhen soi sáng con đường điển hình trong quá trình nâng cấp cụm công nghiệp của Trung Quốc: từ tinh thần kinh doanh cấp cơ sở đến tập hợp sinh thái, từ mở rộng quy mô đến gia tăng giá trị.
Phố cổ Trung Sơn: Bí mật đằng sau chuỗi công nghiệp chiếu sáng hàng đầu toàn cầu trị giá 100 tỷ nhân dân tệ
Khi Kênh Thâm Quyến-Trung Sơn kết nối bờ đông và tây của Cửa sông Châu Giang, đồng thời khi "Công nghệ quang học + AI" xác định lại ranh giới của ánh sáng, thị trấn nhỏ này được neo giữ bởi "năm trung tâm"—công nghiệp, thương mại, thiết kế, thông tin và công nghệ—khi thị trấn phấn đấu trở thành "thủ đô chiếu sáng đẳng cấp thế giới".
